EYVAH!ÇOCUĞUM YALAN SÖYLÜYOR!

Yalan; bir savunma mekanizmasıdır. Yalan söyleyen çocuğun duygularını anlamaya çalışın. Neden yalan söylediğini anlarsak, o nedeni oluşturmazsak ve ortadan kaldırırsak sonuç olarak yalan da ortadan kalkar.



ÇOCUKLAR NEDEN YALAN SÖYLÜYORLAR?
1- Çocuklar yalan söylemeyi büyüklerden öğrenir. Anne babasının çok basit bir konuda da olsa (örneğin; annesinin telefon eden birisine babası evdeyken evde olmadığını söylediğine şahit olan çocuk), yalan söylemenin kabul edilebilir bir davranış olduğunu düşünmeye başlar; ki bu da çocukta yalan söyleme alışkanlığının gelişmesine neden olur.

2- Yaşı nedeniyle gerçek ile gerçek olmayanı ya da doğru ile yanlış arasındaki farkı bilmiyor olması nedeniyle yalan söyleyebilir. Çocuğun yalan söylemesinin farklı yaşlarda farklı anlamları vardır.
3 yaşından önce; çocuğun yalan söylemesinin hiçbir anlamı yoktur. Bu yaşlardaki çocuklar kafasından geçen her şeyi anne-babasının da bildiğini zannederler. Örneğin iki yaşındaki bir çocuk kaybolduğunda annesine “beni sen kaybettin” diyebilir çünkü gözden kaybolmuş olsa dahi nerede olduğunu annesinin bildiğini zanneder.
3-4 yaşındaki çocuklar düşüncelerini başkalarının bilmediğini anlamaya başlarlar. Bu yaştaki çocukların hayal gücü çok kuvvetlidir ve bu yeni bilgi ve becerilerini sınamaktan çok hoşlanırlar. Bu nedenle de sık sık hikayeler uydurarak bu bilgilerini test ederler. Örneğin; sütü yere döken çocuk annesine “ben yapmadım biraz önce mutfağa kocaman bir kurt girdi, sütü o döktü” diyebilir. Bu yaşlardaki çocukların suçu başkalarına atmaları veya hikayeler uydurmaları normaldir.
Bu yaşlarda hayali arkadaşlar da görülebilir Çocuklar öfkeli olduklarında ve yanlış bir şey yaptıkları zaman kabahati yükleyecek birine gereksinim duyduklarında hayali arkadaş ile konuşur ve oynarlar.
5-8 yaş; okulun ilk yılları, çocuklar gerçek ile yalan arasındaki farkı anlamaya başlamıştır ama, bu yaşlarda anne-babanın üzüleceğini ya da beğenmeyeceğini düşündükleri durumlarda gerçeği söylememe olasılıkları daha yüksektir.

3- Cezalandırılmaktan veya anne-babasının sevgisini kaybetmekten korkuyorsa yalan söyleyebilir Böylesi durumda çocuk ailesinin kabul etmeyeceği davranışları ailesinden gizlemeye ve sonrasında da yalan söylemeye başlar.

4- Özgüveni düşükse, arkadaşlarını etkilemek ve grup içinde kabul görmek için yalan söyleyebilir

5- Özellikle ergenler belli ölçüde özel yaşama sahip olmak isterler ve yaşamlarının bu özel kısmını anne-babaları ile paylaşmak istemezler. Anne-babaların çok fazla soru sormaları durumunda bu mahremiyetlerini korumak için yalan söyleyebilirler.

6- Durumu kendisi farklı anlamış olabilir ve gerçeği söylediğini zannediyor olabilir.

7- Bazen çocuklar gerçek olmasını arzu ettikleri şeyi gerçekmiş gibi söylerler. Örneğin “babam beni her zaman futbol maçlarına götürür”.

8- Ergenler gerçeği söyledikleri zaman yapmayı çok istedikleri bir şeyi yapmalarına izin verilmeyeceği korkusu ile yalan söyleyebilirler.
 
Sevgiler, 
Psikolog Gönül Telatar

Yorum